Uważaj na kleszcze

Sam fakt ukłucia przez kleszcza nie oznacza jeszcze choroby. Proces zakażenie trwa około 24 godzin - do tego czasu ryzyko infekcji nie jest duże.

Borelioza jest najczęstszą chorobą wywołana przez kleszcze na półkuli północnej. Wzrost zachorowań na choroby przenoszone przez kleszcze został spowodowany zmianami klimatycznymi związanymi z ociepleniem klimatu, krótkimi zimami, wilgotnymi latami, rozwojem turystyki oraz aktywnym spędzaniem czasu na łonie natury.
Borelioza to wielonarządowa choroba, spowodowana odpowiedzią immunologiczną na zakażenie krętkiem Borrelia burgdorferi sensu lato. Do transmisji krętków rzadko dochodzi przed upływem 24 godzin od ukąszenia, dlatego szybkie usunięcie kleszcza z reguły zapobiega infekcji.
Borelioza charakteryzuje się zajęciem skóry, stawów, układu nerwowego i serca. Aktywność kleszczy przypada na okres od marca do listopada. Kleszcz wypija krew, a wpuszcza do organizmu człowieka zakażoną ślinę, co zaburza układ immunologiczny człowieka i powoduje reakcję zapalną.
Wyróżnia się trzy stadia choroby:
  • Rumień wędrujący - pojawia się zwykle w ciągu kilku dni do kilku tygodni od ukąszenia. Początkowo ma postać czerwonej grudki lub plamki, która przez kolejne dni poszerza się do znacznych rozmiarów( zazwyczaj powyżej 5 cm), a w środku ma przejaśnienie.
    Objawy:
    - rumień wędrujący,
    - podwyższona temperatura,
    - bóle głowy,
    - bóle stawów,
    - bóle mięśni,
    - ogólne złe samopoczucie.
  • Wczesne rozsiane
Objawy:
- rumień wędrujący,
- objawy grypopodobne,
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- zapalenie korzeni nerwowych i nerwów czaszkowych,
- ostre nawracające zapalenie stawów,
- zapalenie mięśnia sercowego,
- zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki i naczyniówki, zapalenie siatkówki.
  • Późne
Objawy:
- zanikowe zapalenie skóry,
- przewlekłe zmęczenie,
- przewlekłe zapalenie mózgu, przewlekle zapalenie rdzenie kręgowego,
- zaburzenia pamięci,
- zaburzenia emocjonalne,
- przewlekłe zapalenie stawów.

 

Diagnostyka boreliozy:
Wykonuje się badanie PCR ( metoda PCR pozwala na wykazanie bezpośredniej obecności bakterii w ustroju, a konkretnie jej DNA. Badanie PCR jest wykorzystywane m.in. w diagnostyce boreliozy, np. przez wycinek skóry z rumienia wędrującego) oraz badania serologiczne, które opierają się na wykrywaniu przeciwciał p/Borrelia burgdorferii. Chorych z objawami klinicznymi i obecnością przeciwciał Borrelia potwierdza się dwoma testami ELISA i Western Blot.
U chorych z objawami ( np. z zapaleniem stawów, zmianami skórnymi, objawami neurologicznymi), u których uzyskano potwierdzenie serologiczne choroby, w celu zapobiegania rozwojowi choroby stosuje się antybiotykoterapię. W kilku procentach rozwija się przewlekła choroba zapalna nieodpowiadająca na leki.
Aby zapobiec ukąszeniu przez kleszcza podczas wycieczek do lasu lub na łąkę należy zakładać długie spodnie wpuszczone w skarpety, koszule z długim rękawem. Należy również zastosować preparaty odstraszające kleszcze : preparat zawierający substancję DEET lub preparat z permetryną. Po spacerze powinno się wziąć prysznic i dokładnie obejrzeć całą skórę , zwłaszcza okolice karku, pachy, okolice pachwinowe.
Jeżeli doszło do ukąszenia, kleszcza należy usunąć w ciągu 24 godzin - w tym czasie transmisja krętków jest mało prawdopodobna. Jednak im szybciej usuniemy kleszcza tym lepiej i ryzyko zakażenia jest minimalne. Zagrożenie rośnie, gdy kleszcz pozostaje na skórze dłużej niż jedną dobę. Do wyboru są różne narzędzia do usuwania kleszczy : kleszczołapki, lassa, kleszcz-karty.
Przebywając na wakacjach, urlopach nie należy zbaczać z wyznaczonych szlaków. Należy też dbać o to, aby trawniki były skoszone.

Bibliografia:
https://przegladpediatryczny.pl/a1816/Borelioza-----diagnostyka-i-leczenie.html

https://journals.viamedica.pl/forum_reumatologiczne/article/view/47201/37438